پایگاه خبری تحلیلی فرامتن: خبرآنلاین: در جریان دو جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه ایران توانست با قدرت موشکی و پهپادی، مقابل حملات اسرائیل و در جنگ دوم مقابل آمریکا و اسرائیل مقاومت کند. موشک‌ها و پهپادهایی که محصول ایران هستند و مسئول مقابله با حملات خارجی بودند و مسئولیت خود را هم طبق ماموریت انجام دادند.
خبرآنلاین قصد دارد در سلسله گزارش‌هایی به معرفی این موشک‌ها و پهپادها می‌پردازد. در دومین بخش، موشک سجیل معرفی می‌شود. بخش اول که مربوط به معرفی موشک خرمشهر ۴ بوده را از اینجا می‌توانید بخوانید.
از عاشورا تا سجیل
موشک سجیل یکی از مهم‌ترین دستاوردهای صنعت دفاعی جمهوری اسلامی ایران در حوزه موشک‌های بالستیک میان‌برد است. ویژگی اصلی این موشک، استفاده از پیشران سوخت جامد در هر دو مرحله پروازی است؛ قابلیتی که آن را از بسیاری از موشک‌های نسل پیشین ایران متمایز می‌کند. برخورداری از این فناوری، علاوه بر افزایش قابلیت جابه‌جایی، زمان آماده‌سازی موشک برای پرتاب را نیز کاهش می‌دهد و نقش مهمی در ارتقای توان بازدارندگی کشور دارد. بنا بر گفته تسنیم مهرداد اخلاقی وزیر دفاع، یکی از چهره‌های موثر در ساخت و توسعه پروژه سجیل بوده است.
سجیل در مراحل اولیه توسعه با نام «عاشورا» شناخته می‌شد. ۲۲ آبان ۱۳۸۷، نخستین آزمایش موفق پروازی این موشک اعلام شد؛ در آن زمان، وزیر دفاع وقت از دستیابی متخصصان به فناوری ساخت موشک بالستیک دو مرحله‌ای با سوخت جامد خبر داد. در ادامه، در اردیبهشت‌ماه ۱۳۸۸، آزمایش نمونه ارتقایافته این موشک با نام سجیل انجام شد.
سجیل موشکی زمین‌به‌زمین با برد اعلام‌شده حدود دو هزار کیلومتر است که در رده موشک‌های بالستیک میان‌برد قرار می‌گیرد. طول این موشک حدود ۱۷٫۵ متر، قطر بدنه آن یک متر و حدودا ۲۰ سانتی‌متر و وزن آن هنگام پرتاب حدود ۲۳ تن بیان شده است. این موشک از دو مرحله پیشران سوخت جامد بهره می‌برد و با استفاده از سکوی پرتاب متحرک جاده‌ای قابل شلیک است. سر جنگی آن نیز از بدنه اصلی جدا می‌شود و وزن محموله قابل حمل در برآوردهای مختلف حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ کیلوگرم است.
استفاده از سوخت جامد مهم‌ترین تفاوت فنی سجیل با موشک‌هایی مانند شهاب۳ است. در موشک‌های سوخت مایع، پیش از پرتاب باید فرآیند سوخت‌گیری انجام شود؛ اما در موشک‌های سوخت جامد، پیشران از پیش در موتور قرار دارد. همین موضوع موجب می‌شود زمان آماده‌سازی برای پرتاب کاهش پیدا کند و امکان جابه‌جایی و استقرار موشک در موقعیت‌های مختلف فراهم شود. از این منظر، سجیل را باید یکی از مراحل مهم حرکت صنعت موشکی ایران به سمت توسعه سامانه‌های متحرک و آماده‌باش سریع دانست.
سجیل هنگام ورود مجدد به جو زمین و در مرحله پایانی پرواز حدود ۱۱ تا ۱۳ ماخ، معادل تقریبی ۳۶۰۰ تا ۴۳۰۰ متر بر ثانیه، سرعت دارد؛ البته این ارقام مربوط به مرحله پایانی پرواز است و نباید آن را با سرعت موشک در تمام مراحل حرکت یکسان دانست.
درباره دقت اصابت سجیل خطایی کمتر از ۱۰ متر گزارش شده که این موضوع بابت ارتقای سامانه هدایت و استفاده از تجهیزات ناوبری پیشرفته‌تر است.
رهگیری این موشک بنا به گفته تسنیم، بسیار دشوار است؛ به نوشته این خبرگزاری «نوع طراحی سه مخروطی سرجنگی موشک سجیل موجب کاهش سطح مقطع راداری شده و در کنار سرعت مافوق صوت آن در فاز نهایی رهگیری این موشک را بسیار دشوار می کند.» همچنین درباره علت عدم رهگیری این موشک نیز نوشته «سامانه هدایت موشک سجیل ترکیبی از GPS و INS است و همین امر مقاومت موشک در برابر جنگ الکترونیک و اخلال در سیگنال های سامانه موقعیت یابی می شود. به همین دلیل خطای اصابت این موشک زیر ۱۰ متر برآورد شده که در موشکی مانند سجیل تقریباً صفر محسوب می شود.»
سجیل در ادامه مسیر توسعه این خانواده موشکی، با تغییرات و بهبودهایی در سامانه هدایت و ناوبری معرفی شد. آزمایش‌های این خانواده در سال‌های بعد نیز ادامه پیدا کرد و در رزمایش پیامبر اعظم ۱۵ سپاه در دی‌ماه ۱۳۹۹، بار دیگر تصاویر شلیک این موشک منتشر شد.
در مجموع، اهمیت سجیل را نمی‌توان صرفاً در برد دو هزار کیلومتری آن خلاصه کرد. دستیابی به فناوری ساخت موشک بالستیک دومرحله‌ای با سوخت جامد، کاهش زمان آماده‌سازی و برخورداری از سکوی پرتاب متحرک، این موشک را به یکی از نمونه‌های شاخص پیشرفت صنعت دفاعی ایران تبدیل کرده است. سجیل در کنار سایر موشک‌های بالستیک کشور، بخشی از مجموعه توانمندی‌هایی است که جمهوری اسلامی ایران برای تقویت قدرت دفاعی و حفظ بازدارندگی در برابر تهدیدات خارجی توسعه داده است.
۲۹۲۹