پایگاه خبری تحلیلی فرامتن: به نقل از همشهری آنلاین، برق در ایران با هزینه‌ای حدود هزار و ۹۰۰ تومان به ازای هر کیلووات‌ساعت تولید می‌شود، اما شرکت توانیر به‌طور متوسط فقط ۹۰۰ تومان از مشترکان دریافت می‌کند. به این ترتیب، مشترکان به‌طور متوسط کمتر از نیمی از هزینه تولید برق را می‌پردازند و به ازای هر کیلووات‌ساعت، حدود هزار تومان فاصله میان هزینه تولید و درآمد صنعت برق وجود دارد؛ شکافی که با احتساب هزینه سوخت، بزرگ‌تر نیز خواهد شد.
محمد اله‌داد، مدیرعامل شرکت توانیر، با اعلام این ارقام در نمایشگاه بین‌المللی صنعت برق، گفت هزینه تمام‌شده تولید برق در سال جاری، بدون احتساب سوخت، به حدود هزار و ۹۰۰ تومان رسیده است. این در حالی است که متوسط دریافتی از مشترکان حدود ۹۰۰ تومان است. به بیان دیگر، حتی پیش از محاسبه هزینه سوخت نیروگاه‌ها، حدود ۵۳ درصد هزینه تولید برق از محل دریافتی مشترکان پوشش داده نمی‌شود.
پیامد این فاصله قیمتی، فقط کاهش درآمد شرکت‌های برق نیست؛ بلکه زنجیره‌ای از بدهی‌ها را در صنعت برق ایجاد کرده است. توانیر اکنون ۱۳۰ هزار میلیارد تومان از مشترکان طلب دارد که ۷۵ هزار میلیارد تومان آن مربوط به مشترکان صنعتی است. همزمان، انباشت بدهی به نیروگاه‌ها، تولیدکنندگان تجهیزات و پیمانکاران، توان مالی این صنعت برای توسعه و نگهداری زیرساخت‌ها را محدود کرده است.
این وضعیت در شرایطی ادامه دارد که صنعت برق با محدودیت تأمین سوخت نیروگاه‌ها نیز مواجه است. به گفته مدیرعامل توانیر، شرایط جنگی محدودیت‌های سوخت را تشدید کرده و مدیریت مصرف گاز و برق برای عبور از زمستان اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
مسئله اصلی این است که صنعت برق باید هزینه تولید، نگهداری و توسعه شبکه را تأمین کند، اما بخش مهمی از هزینه تولید حتی از محل فروش برق پوشش داده نمی‌شود. توانیر از اصلاح تدریجی اقتصاد برق سخن می‌گوید، اما این اصلاح باید میان تأمین منابع مالی صنعت برق و حفظ قدرت پرداخت خانوارها توازن برقرار کند. تداوم شکاف میان قیمت تمام‌شده و تعرفه‌های دریافتی، بدون تأمین منابع جایگزین، به معنای انتقال بحران مالی امروز به ظرفیت تولید و کیفیت خدمات برق در آینده است.
