پایگاه خبری تحلیلی فرامتن: به نقل از همشهری آنلاین، محمد الهداد، مدیرعامل توانیر، گفته است ممکن است برق مشترکان مشمول حداکثر دو ساعت در طول دو روز قطع شود؛ اما در صورت سردتر شدن هوا، احتمال دارد خاموشیها به روزانه دو ساعت برسد. زمانبندی محدودیتها پیش از اجرا از طریق اعلان اپلیکیشن «برق من» و پیامرسان «بله» به مشترکان مشمول اطلاع داده میشود. ساعت قطعی هر اشتراک باید از طریق این سامانهها پیگیری شود. هدف اعلامشده توانیر، حفظ پایداری شبکه و تأمین برق مورد نیاز بخشهای مولد و صنایع تا حد امکان است.
دلیل بازگشت خاموشی ها
بازگشت خاموشیها در شرایطی رخ میدهد که صنعت انرژی کشور هنوز با پیامدهای جنگ ۴۰ روزه و ناترازی گاز روبهروست. در جریان حمله به تأسیسات گازی منطقه عسلویه و چهار پالایشگاه پارس جنوبی، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت روزانه تولید گاز کشور از مدار خارج شد. این خسارت به معنای از بین رفتن ۲۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت تولید برق نیست؛ آسیب به زنجیره تولید و فرآورش گاز وارد شده و اثر آن از مسیر کاهش سوخت قابل تحویل به نیروگاهها بر تولید برق اثر میگذارد. سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، در آبان اعلام کرد حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت ازدسترفته به مدار بازگشته و حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب آن هنوز احیا نشده است.
افزایش مصرف گاز
مشکل به خسارتهای جنگ محدود نمیشود. شبکه گاز کشور پیش از این نیز در روزهای اوج مصرف با کسری روبهرو بود و افزایش مصرف خانگی در فصل سرد، تأمین سوخت نیروگاهها را دشوارتر میکند. در روزهای سرد، اولویت تأمین گاز با مصرف خانگی و تجاری است و ممکن است سهم گاز نیروگاههای حرارتی کاهش یابد. این نیروگاهها در صورت دریافت گاز کمتر باید از سوخت مایع استفاده کنند؛ سوختی که ذخایر آن نیز به گفته سخنگوی صنعت برق در مقایسه با مدت مشابه سال قبل کمتر بوده است. مدیرعامل شرکت ملی گاز کسری گاز در روزهای اوج مصرف زمستان را با احتساب ظرفیت ازدسترفته حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب در روز برآورد کرده است.
گاز چالش اصلی
با این حال، خاموشی زمستانی را نباید صرفاً نتیجه کمبود تعداد نیروگاهها دانست. به گفته سخنگوی صنعت برق، اوج تقاضای برق در تابستان امسال به حدود ۷۵ هزار و ۸۰۰ مگاوات رسید، درحالیکه تقاضا در روزهای اخیر در اوج خود حدود ۴۸ هزار مگاوات بوده است. او تأکید کرده که در فصل سرد، ظرفیت تولید و شبکه برق برای پاسخگویی به تقاضا کفایت میکند و مسئله اصلی، تأمین سوخت کافی برای نیروگاههاست. به بیان دیگر، حتی با پایینتر بودن مصرف برق نسبت به تابستان، کمبود گاز و محدودیت ذخایر سوخت مایع میتواند تولید برق را محدود کند.
بهبود وضعیت در سال آینده
در کنار بازسازی تأسیسات آسیبدیده و مدیریت سوخت، دولت برنامه توسعه ظرفیت تولید برق را دنبال میکند. براساس اعلام معاون برق و انرژی وزارت نیرو، برای اوج مصرف سال آینده اضافه شدن حدود ۶ هزار مگاوات ظرفیت خورشیدی پیشبینی شده است؛ با اجرای این طرح، ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور از ۱۲ هزار مگاوات فراتر میرود. در بخش نیروگاههای حرارتی نیز احداث واحدهای جدید، رفع محدودیت تولید نیروگاههای موجود، بازسازی واحدهای آسیبدیده و توسعه نیروگاههای مقیاس متوسط و کوچک در دستور کار قرار دارد. برنامه ۱۴ مگاپروژه برای عبور از اوج بار سال ۱۴۰۶ نیز توسعه نیروگاهها و شبکه انتقال و توزیع را دنبال میکند.
چشم انداز خاموشی ها
آمار رسمی از کاهش تدریجی ناترازی برق حکایت دارد. به گفته سخنگوی صنعت برق، ناترازی در اوج مصرف سال ۱۴۰۳ حدود ۱۷ هزار و ۵۰۰ مگاوات بود، در سال گذشته به حدود ۱۴ هزار و ۵۰۰ مگاوات رسید و امسال به حدود ۱۰ هزار مگاوات کاهش یافت. البته این ارقام مربوط به ناترازی در دوره اوج مصرف است و به معنای رفع مشکل تأمین سوخت در زمستان نیست. بازگشت ظرفیت گاز آسیبدیده، تکمیل ذخایر سوخت مایع و اجرای طرحهای جدید میتواند شرایط برق کشور را در سال آینده بهتر کند؛ اما تحقق این چشمانداز به زمانبندی پروژهها، تأمین منابع مالی و دسترسی به تجهیزات نیروگاهی و خورشیدی وابسته است. از این رو، انتظار میرود با عبور از سال جاری و بهرهبرداری از بخشی از طرحها، شدت ناترازی در سال آینده کاهش یابد؛ هرچند پایان خاموشیها هنوز قطعی نیست.
